W miniony weekend w Holandii pogoda nas porozpieszczała, być może na osłodę sezonu szkolnego, bo u nas już trzeci tydzień nauki…
Sobotę spędziliśmy w szkole polonijnej, toteż ze słonkiem się rozminęliśmy, ale za to w niedzielę… w niedzielę nadrobiliśmy! Bo niedziela, moi mili, upłynęła nam w zoo. Zaliczyliśmy cały, calutki dzień na świeżym powietrzu, wśród przyrody, pod baldachimami rozłożystych drzew; oglądaliśmy małpy bujające się na ogonach, lwy morskie baraszkujące w wodzie, a motyle trzepotały nam skrzydłami tuż przy twarzy. Działo się.

Wiem, że ogrody zoologiczne budzą mieszane uczucia i pewnie mają tyleż sojuszników co przeciwników, zresztą sama bywam w zoo od wielkiego dzwonu.
Dlaczego więc tym razem poszłam?
Po części dla Okruszka (córka już dawno prosiła), a poza tym z ciekawości i dlatego,  że w Ogrodzie Zoologicznym Artis w Amsterdamie jeszcze nie byłam. A słyszałam o nim parę dobrych opinii! Moja koleżanka odwiedza je z rodziną regularnie, mają roczny karnet.
Temat zoo, całkiem przypadkiem, wypłynął na poprzedniej lekcji kursu niderlandzkiego, na który uczęszczam. Wywiązała się dyskusja, bo jedna z kursantek, Dasza, opowiadała, jak to w wakacje odwiedziła popularne zoo safari w środkowej Holandii Beekse Bergen i… cała jej rodzina była rozczarowana! Jechali prawie dwie godziny z nadzieją na fajny dzień, tymczasem powierzchnia ogrodu była ogromna – nachodzili się, umęczyli, a zwierząt nie widzieli prawie wcale – wszystkie albo się pochowały, albo spały. I Dasza spuentowała swoją opowieść, że o wiele bardziej podobało jej się zoo w Amsterdamie, bo jest stosunkowo małe i zwierzęta przynajmniej WIDAĆ.
Parę kursantów przytaknęło, bo też znali Artis i polecają.

To mnie zmobilizowało, by wybrać się do Amsterdamu, zweryfikować zasłyszane opinie i wyrobić własną. A że Igotata był zawalony robotą, a starsze dzieci nie zapałały entuzjazmem do wycieczki (Groszek wręcz zbojkotował samą ideę zoo), to wybrałyśmy się do Artis tylko we dwie, ja i Okruszek. Jedenastoletni, wyższy ode mnie, ale (dla mnie) nadal Okruszek. Słonko świeciło, humory nam dopisywały, aż piosenkę sobie nuciłyśmy „Idziemy do zoo, zoo, zoo” i powiem wam, że spędziłyśmy wspaniały dzień.
Nie będę wymieniać wszystkich zwierząt, które widziałyśmy, bo ich nie pamiętam, zresztą takie wyliczanki pewnie by Was znużyły.
Skupię się na tym, co wyróżnia ogród zoologiczny w Amsterdamie.

Lokalizacja, oj to na pewno!

Artis leży w samiutkim centrum Amsterdamu, w starej dzielnicy Plantage.
Zajmuje powierzchnię 14 hektarów i po jednej stronie graniczy z kanałem – płynąc łódką można dostrzec żyrafy, zebry i słonie.
A że w tę upalną niedzielę w Amsterdamie roiło się od barek i kajaków, to spacerując z Okruszkiem alejką równoległą do kanału, co chwilę widziałyśmy, jak ludzie w łodziach wstawali i wypatrywali zwierząt: olifant! Zebra! Giraf!
Obszar ogrodu nie jest wielki – całość można obejść wzdłuż i wszerz na spokojnie i bez bólu nóg.

Czy to znaczy, że zwierzęta mają małe wybiegi? Ptaki, owszem. Przynajmniej takie odniosłam wrażenie. Patrzyłam na nie ze smutkiem. Było mi żal, że nie mogą porządnie rozprostować skrzydeł, bo siatka broni im dostępu do nieba.
Jednak „domy” innych zwierząt są zrobione z pomysłem.
Dla małp wytyczono długie, podniebne tunele prowadzące do kilku pomieszczeń. Podobnie z wilkami. Dwa oddzielne wybiegi łączy podziemny korytarz. My akurat wilków nie widziałyśmy, może odpoczywały w samotności?
Jednak większości zwierząt można przyjrzeć się z bliska. Żyrafa wystawiła głowę nad ogrodzeniem, więc miałyśmy nad sobą jej podniebienie, aż przeszło mi przez myśl, że nas opluje.

Historia, a jakże!

Artis to najstarszy ogród zoologiczny w Holandii. Jego początki sięgają roku 1838! Zachowuje klimat XIX wieku, zgrabnie bratając się z nowoczesnością.
Okruszek skupiał się na wyszukiwaniu zwierząt (plus lodów), natomiast ja wyłuskiwałam ślady przeszłości: majestatyczne drzewa z rozłożystymi gałęziami, które może kiedyś dawały cień samej Annie Frank, zanim wybuchła wojna? I słyszały jej beztroski dziecięcy śmiech.
Moją uwagę przykuły też historyczne budowle z ciekawymi detalami: witrażami, płaskorzeźbami, kolumienkami oraz ciekawe rzeźby. Figury zwierząt z brązu umiejscowione przed wybiegami zapowiadają, kogo spotkamy. Małpę? Lwa?
A przy głównym wejściu powitał nas sam Doktora Dolittle! Przynajmniej tak stwierdził Okruszek, a ja już nie poprawiałam, że to trzeci dyrektor Artis. Naprawdę wyglądał jak Dolittle!
Rozbawił nas pomnik żyrafy, której weterynarz zagląda do ucha używając drabiny.

Zielono mi!

Artis to jednocześnie ogród botaniczny z bogactwem ciekawych roślin, w tym rzadkich i egzotycznych. Zieleń otaczała nas z każdej strony, ot kawałek dżungli w mieście.
Warto zabrać z sobą przekąski, napoje i urządzić sobie tutaj piknik. Jak najbardziej jest to dozwolone! Zwróciłyśmy uwagę, jak wiele ludzi rozsiadało się na kocach z kanapkami i termosami, niektórzy nawet polegiwali patrząc w chmury, czy wręcz drzemkowali.
Ale bez własnego kocyka też odpoczniecie. Ławek tam, panie, dostatek!
Są regularnie rozmieszczone w głównych alejkach, ale też ukryte w ustronnych zakątkach, nad wodą, bo trzeba wam wiedzieć, że zakochani chętnie umawiają się do Artis na randki. Tak, tak, bardzo tu romantycznie. Randkowicze znajdą spokój choćby w ogrodzie japońskim.

Ale tu chodzi o zwierzęta!

Ano tak. Niezaprzeczalnie. W ogrodzie zoologicznym zwierzęta powinny być najważniejsze. Artis zapewnia, że stawia nie na ilość zwierząt, ale właśnie na ich dobrostan, odpowiednio dobraną dietę, rewitalizację pomieszczeń, obszerną przestrzeń.
Z szacunku do zwierząt w tutejszych restauracyjkach serwuje się wyłącznie potrawy wegetariańskie.
W trosce o środowisko naturalne nie wydaje się darmowych papierowych mapek. Plan zoo można nabyć za 2 euro, jest on drukowany na papierze podlegającym recyklingowi.
A i jeszcze jedno – cała powierzchnia zoo (bez wyjątku!) jest objęta zakazem palenia.

W Artis można zobaczyć ponad 900 gatunków zwierząt. My widziałyśmy mniej, ale jesteśmy zadowolone. Podobała nam się zwłaszcza Małpiarnia i Motylarnia.
To pawilony, w których panują warunki idealne do życia dla ich mieszkańców i owi mieszkańcy mogą hasać sobie w nich wolno, swobodnie i beztrosko. Tu ludzie są gośćmi i muszą respektować obowiązujące zasady.
Warto, gospodarze się odwdzięczą, pokażą fragment swojego życia choć ciut zbliżony do warunków naturalnych. Małe małpki zwisały na lianach. Motyle fruwały między odwiedzającymi,i tylko co i rusz skrzydła furkotały. Piękne takie, w jaskrawych barwach. Mnie zachwycił gatunek dużych błękitnych motyli, niestety były takie szybkie, że nie zdążałam przytrzymać ich w kadrze, wciąż się wymykały.
Bardzo pozytywnie zaskoczyła nas strefa lemurów, w jej obrębie zwierzęta też pozostawały na wolności. Bez boksów, krat, szyb, siatek. Można stanąć oko w oko z lemurem. Byle nie dotykać i nie głaskać. No i nie karmić, ale to już w całym zoo obowiązuje zakaz.
Dłużej zatrzymałyśmy się też przy pingwinach afrykańskich. Zabawnie się poruszały, kolebiąc na boki. Niektóre wskakiwały do wody i zażywały kąpieli.
Podobnie lwy morskie – również harcowały w wodzie na całego. Aż troszkę im zazdrościłyśmy.
Za to jaguary, czarny i cętkowany, oddawały się błogiemu lenistwu.
Okruszkowi spodobały się kapibary, mnie – pieski preriowe.
I jeszcze żółta i niebieska żaba. Plus olbrzymie afrykańskie ślimaki, takie przerośnięte winniczki.
Tylko Akwarium nie zwiedziłyśmy, ponieważ od 2021 roku pozostaje w remoncie. Na szczęście to już końcówka robót! W pierwszej połowie 2026 roku ma być udostępnione do zwiedzania, podobno będzie hitem!

A jakby komuś było mało…

… to może odwiedzić Planetarium i Micropię, które też znajdują się na terenie Artis.
Nam na Micropię nie starczyło czasu, ale w Planetarium właśnie trafiłyśmy na seans, więc skorzystałyśmy. Zapadłyśmy się w fotele i odbyłyśmy podróż przez naszą galaktykę, do gwiazd i planet Układu Słonecznego.
Z kolei Micropia jest dedykowana najmniejszym mieszkańcom Ziemi, bakteriom, wirusom. Ponoć jest to jedyne na świecie muzeum poświęcone mikroorganizmom. My zresztą kiedyś w nim byliśmy. Okruszek jeździł w wózku, starsze dzieci były w wieku wczesnoszkolnym. Pamiętam, że można było skanować swoje ciało i sprawdzić ile drobnoustrojów na sobie nosimy, i w jakich partiach najwięcej. Długo nie mogłam tego “odzobaczyć”! Bakterie mnie potem prześladowały, widziałam je wszędzie.
Może to nawet lepiej, że teraz zabrakło nam czasu?

I tak wrażeń miałyśmy pod dostatkiem. W drodze do domu przerzucałyśmy się nazwami zwierząt, które najbardziej przypadły nam do gustu albo po prostu zapadły w pamięć. I było ich sporo! A Artis polecamy.